Metabolička alkaloza je patološki proces uzrokovan velikim gubitkom kiselina ili povišenjem bikarbonata ekstraćelijske tečnosti. Povećani su pH i bikarbonati u plazmi uz kompenzatornu hiperventilaciju, čiji je cilj da se poveća pCO2.

Uzrok nastanka
Metabolička alkaloza nastaje zbog gubitka većih količina kiselina iz želuca (povraćanje, gastrična sukcija), kod renalnih gubitaka jona vodonika kod primjene diuretika, viška mineralokortikoida, Cushingovog sindroma ili rjeđe, zbog primjene suviška alkalija. Kako su bubrezi normalno u stanju da izluče suvišak bkarbonata, prisutni su mehanizmi koji održavaju povišen nivo bikarbonata. Za to su najčešće odgovorni smanjenje ekstraćelijskog volumena, hipokalijemija i/ili hipohloremija.

Klinička slika
Metabolička alkaloza se ispoljava poremećajem svijesti, slabošću mišića, grčevima, hipotenzijom (snižen krvni pritisak), srčanim aritmijama, hipoventilacijom, hipokalijemijom (poliurija, polidipsija, slabost mišića) i sniženjem jonizovanog kalcijuma sa parestezijama i tetanijom.

Dijagnoza
Postavlja se na osnovu nalaza povišenja bikarbonata i pH krvi, kao i kompenzatornog povišenja PCO2 (pritisak ugljen dioksida).

Liječenje
Ukoliko su hloridi u urinu niži od 10 mmol/L, korekcija alkaloze se postiže primjenom NaCl (natrijum hlorida) u tabletama ili ako postoji značajna kontrakcija volumena tečnosti, intravenskom primjenom fiziološkog rastvora. Hipokalijemija se koriguje kalijum hloridom.