U terapiji astmatičnog djeteta važno mjesto zauzima fizikalna terapija. Danas se smatra vitium artis sprovoditi dugotra­jnu antiastmatičnu terapiju bez primjene fizikalne terapije. Osnovni cilj ove terapije jeste da, prije svega, pomogne normalni fizički razvoj djeteta u vezi sa postojećim maksimalnim mo­gućnostima, da se spriječi odnosno uspori napredovanje bolesti te, na kraju, i invaliditet koji ona ostavlja.

U terapiji astmatičnog djeteta važno mjesto zauzima fizikalna terapija. Danas se smatra vitium artis sprovoditi dugotra­jnu antiastmatičnu terapiju bez primjene fizikalne terapije. Osnovni cilj ove terapije jeste da, prije svega, pomogne normalni fizički razvoj djeteta u vezi sa postojećim maksimalnim mo­gućnostima, da se spriječi odnosno uspori napredovanje bolesti te, na kraju, i invaliditet koji ona ostavlja.
Plan fizioterapeutskih postupaka strogo je individualan i za svako dijete se sistematski primjenjuje, u zavisnosti od faze u kojoj se bolest nalazi, kliničke slike i uzrasta djeteta. Metodi fizikalne terapije su: inhalaciona terapija (aerosol), položajna drenaža (posturalna), relaksacija, vježbe disanja i vježbe za poboljšanje opšte fizičke kondicije.

Fizikalnu terapiju treba primjenjivati u najranijem uzrastu i u svim periodima bolesti. Prije početka sprovođenja ove terapije svako astmatično dijete treba obraditi kompletno klinički, rendgenski i laboratorijski.

A) Inhalaciona (aerosol) terapija

U savremenoj dječjoj pulmologiji inhalaciona (lat. inhalation, -onis udisanje) primjena ljekova sve više se primjenjuje; smatra se najprirodnijim i najbezbjednijim načinom liječenja.

Velike su prednosti primjene ljekova inhalacionim putem u odnosu na peroralni i parenteralni. One se zasnivaju na činjenici da pluća predstavljaju veliku respiratornu površinu (površina pluća kod odrasle osobe iznosi oko 400 m2 – kao neko igralište), dobro vaskularizovanu, na kojoj je inhaliranom lijeku omogućen brz i neposredan kontakt sa odgovarajućim receptorima u disajnim putevima.

Ovakvim načinom liječenja izbjegava se veliki i zaobilazni put kroz cijeli organizam i mnoge prepreke koje lijek mora proći kod peroralne i parenteralne primjene. Tako, na primjer, ako se lijek daje na usta (peroralno), on mora preko crijeva, putem krvi, da stigne do bronhijalnog stabla, a to je „okolo i naokolo”, pa su potrebne daleko veće doze. Time su i neželjena toksična dejstva češća, a vrijeme započinjanja dejstva duže.

Danas se putem inhalacije najčešće primjenjuju sledeće grupe ljekova: adrenergici (agonisti 62 receptora), antiholinergici (inhibitori holinergijskih receptora), bronhoprotektivni ljekovi, kortikosteroidi, sekretolitici, fungicidi i antibiotici.

B) Položajna (posturalna) drenaža

Položajna drenaža predstavlja fizički postupak za uklanj­anje izlivenog i nakupljenog sekreta iz disajnih puteva, koji se nije mogao iskašljati i čije je zadržavanje štetno po organizam. Koristeći silu Zemljine teže i dodatne fizikalne postupke, oboljeli plućni segment postavi se na najviši položaj, tako da se sekret pokrenut svojom težinom sliva iz manjih disajnih puteva u veće, odakle se iskašljavanjem izbacuje iz organizma.

Dreniranje se obavlja na prazan želudac, 2-4 puta dnevno, u zavisnosti od količine ekspektoracije. Drenaže traju 15-20 minuta, a zavise od količine sekreta i tolerancije bolesnika. Najčešće se primjenjuje metoda 4 puta po 15 minuta. Bolesnik leži po 15 minuta na leđima, zatim na stomaku i lijevom i desnom boku.

Pored postavljanja bolesnika u odgovarajući drenažni položaj, u svrhu eliminacije sekreta koriste se i drugi fizikalni postupci, kao npr. perkusije, vibracije i drugi:

– Perkusije, ili laki udarci šakom postavljenom u obliku kupice (fleksijom u metakarpofalangealnom zglobu) po grudnom košu. Impulsi koji se tom prilikom stvaraju prenose se preko zida grudnog koša, iznad segmenta koji se drenira, do zidova bronha i potpomažu odljepljivanju i pokretanju sekreta ka traheji, odakle će biti iskašljan.

– Vibracije se rade ručno ili aparatom za vibracionu masažu (vibromaserom), preko gole kože, u trajanju od 2 minuta.

– Stezanje grudnog koša, radi pokretanja bronhogenog sekreta prema guši, i podsticanje na kašalj.

C) Relaksacija

Pod relaksacijom (lat. relaxation, -onis opuštanje) podra­zumijeva se potpuno fizičko i psihičko opuštanje. Relaksacija se zasniva na činjenici da se iz relaksiranih perifernih mišića putem neurovegetativnog sistema prenose aferentni impulsi (lat. aferens, -entis aferentan, dovodni) na unutrašnje organe i psihu. Tako, ako imamo stanje bronhoopstrukcije, može doći do bronhodilatacije. Relaksacija se sprovodi uglavnom u bolesničkoj sobi ili u salama sa odgovarajućom mikroklimom, zaštićenim od uticaja spoljne sredine.

Bolesnici se najbolje relaksiraju u ležećem položaju, sa lako savijenim koljenima i malim jastukom pod glavom i koljenima. U svakodnevnoj pedijatrijskoj praksi najčešće se koristi Šulcova modifikovana Jakobsonova metoda za djecu, kojom se djelovi tijela opuštaju po sledećem rasporedu: šaka, podlaktica, nadlaktica, vrat, lice, leđa, grudni koš, stomak, karlica, natkoljenica, potkoljenica, stopalo.

Relaksacija se, po pravilu, sprovodi 2 puta dnevno, pojedinačno ili grupno, u trajanju 20 do 30 minuta.

D) Vježbe disanja

Opšte je poznato da vježbe disanja omogućuju ne samo dobru ćelijsku snabdjevenost kiseonikom, već istovremeno provo­ciraju stvaranje većih količina serotonina i drugih neurotransmitera u mozgu, što se klinički manifestuje nizom psihičkih funkcija u smislu poboljšanja raspoloženja. Primjenom vježbi disanja, bolesnik je u stanju da ispravi nepravilan način disanja, mobiliše zidove grudnog koša, jača disajnu muskulaturu i uspostavi normalno disanje.

Piše: prof. dr sci. med. Zdravko N. Kadijević

Izvor: MedicalCG

Related Post

Ostavi komentar