Opekotine spadaju u posebnu grupu povreda izazvanih dejstvom termičkog agensa. Učestalost opekotina, računajući cjelokupnu populaciju je 1% godišnje.

Polovina od svih opečenih zadobijaju takve povrede da zahtijevaju tretman ljekara, a 20% od svih hospitalizovanih su djeca. Djeca najčešće zadobijaju opekotine u kući i to u kuhinji i kupatilu, što ukazuje na mjesto gdje treba sprovoditi prevenciju. Najčešće su u uzrastu ispod 5 godina, što se tumači nedostatkom iskustva, radoznalošću i motornom nezrelošću.

Klasifikacija opekotina prema agensu

Opekotine uzrokovane vlažnom toplotom — ambustiones

Opekotine uzrokovane suvom toplotom — combustiones

  • I stepen — epidermalne
  • Ilastepen — dermalne superficijalne
  • IIb stepen — dermalne duboke
  • III stepen — subdermalne

Opekotine prvog stepena odlikuju se eritemom, lakšim edemom kože i bolon Tipičan primjer su opekotine izazvane suncem. Ovo su najlakše opekotine i prolaz spontano ostavljajući lako perutanje kože. Kod manjih opeke tina se savjetuje hlađenje kože, što dovodi do brzog smirivanja bola.

Opekotine drugog stepena odlikuju se pojavom bula (plih). One su rezultat povećan kapilarne permeabilnosti, nastale kao rezultat termičkog oštećenja zidova krvni sudova. Ispunjene su tečnošću koja po sastavu odgovara krvnoj plazmi, a nastaju epidermolizom i nakupljanjem tečnosti ispod odlubljenog epiderma. Opekotine se mogu kiasifikovati na Ha i Ilb, gdje su prve površne opekotine, izrazito bolne s kožom bledocrvene boje, prekrivene kidljivim bulama. Zarastaju za 10 dana.

Opekotine Ilb stepena su dublje, bjeličaste boje kože i manje bolne na dodii Epitelizacija je mnogo sporija, proliferacijom epitela iz adneksa kože.

Opekotine III stepena se karakterišu marmoriziranom, smeđe obojenon kožom, tzv. eshara. Bezbolne su na dodir zbog destrukcije nervnih završetaka u koži Adneksi su takođe uništeni, te se epitelizacija vrši samo od ivica opekotine. Karakteristično je da kao rezultat prolongiranog šoka ili infekcije može doći do prelaskom opekotine iz površne u duboku.

Prema zahvaćenoj površini opekotine se mogu kiasifikovati na manje (d< 15%), a preko ovog procenta su velike opekotine. Ova podjela nema apsolutni vrijednost jer se kod djeteta mlađeg od 2 godine i manja opekotina (do 5%) tretira kac teška.

Tretman počinje neposredno po nastanku opekotine. Kao prvu pomoć potrebno je ukloniti izvor toplote. Opečenu površinu hladiti hladnim oblozima termoforom sa ledom. Opečenu površinu pokriti čistom gazom i zavojem. U šlučaji večih opekotina potrebno je što pijre uključiti infuziju.

Ambulantni tretman se sprovodi kod manjih opekotina. Očistiti opekotine antiseptičkim rastvorom, pokriti vazelinskom gazom, postaviti nekoliko slojeva gazi i zaviti. Prvo previjanje se vrši drugog ili trećeg dana kada je već moguće ustanovit dubinu opekotine i donijeti odluku o daljem tretmanu. Ukoliko je opekotina veća oć 10%, indikovana je hospitalizacija. Isto važi i kod opekotine od 5%, ukoliko je i pitanju dijete ispod 2 godine, kao i opekotina lica, dlanova ili tabana.

Odlika opekotina je gubitak cirkulišuće tečnosti. Kod većih opekotina gubitak je dovoljno velik da prouzrukuje opekotinski šok. Ovaj gubitak ne odnosi se samo na tečnost koja se neposredno izgubi preko opečene površine već i na onaj dio tečnosti koji nastaje nagomilavanjem tečnosti u tkivu i formiranju edema.

Opekotinski šok je u suštini hipovolemijski šok i njegova prevencija i liječenje svode se na nadoknadu tečnosti putem infuzije koloida i kristaloida.

Oko 2-5 dana nakon povređivanja razvija se takozvana diuretska faza. Uspostavlja se integritet kapilarnog zida i dolazi do reapsorpcije edema. Dolazi do pojačane diureze, i to je vrijeme kada treba smanjiti unos tečnosti da bi se spriječio razvoj kongestivne srčane insuficijencije.

Konzervativni tretman opekotina svodi se na toaletu opečene površine antisep-tičkim rastvorom, zatim vazelinskom gazom i običnom gazom natopljenom u anti-septički rastvor. Odlični rezultati se postižu primjenom srebro-sulfadijazina (Der-mazin).

Hirurško liječenje opekotina ima za cilj da se odstrani nekrotična koža, najčešće metodom tangencijalne ekscizije, a defekt koji tako nastane pokriva se transplanta-tima kože. Obično se tangencijalna ekscizija vrši od 48-72 časa nakon povređivanja, kada je faza šoka uveliko prevladana, a moguće je ocijeniti dubinu opekotine odnosno koju površinu treba ekscidirati.

Dnevna potreba vode

do lOkgtt = 100 ml/kg tt;

10-20kgtt = 1000 ml + 50 ml za svaki kg iznad 10 kg; > 20 kg tt = 1500 ml + 20 ml za svaki kg iznad 20 kg;

Količina koloida (ml) + količina kristaloida (ml) + + dnevne potrebe vode = ukupna dnevna potreba

Zbir ove tri količine predstavlja ukupnu količinu koju treba dati u toku 24 časa. Pravilo za određivanje površine opekotine je prikazano na slici 22.1. Tempo davanja je sljedeći. Tokom prvih 8 h daje se polovina od proračunate količine. Ostatak se daje tokom sljedećih 16 h. Ove formule su predviđene za odrasle, a za djecu se preporučuje dati nešto veću količinu koloida na račun krista­loida. Sljedećih 24 h potrebno je dati polovinu od ove količine.

Related Post

Ostavi komentar