U vrijeme gripa i različitih vrsta prehlada, kada oslabi imunitet, često se javljaju crijevne viroze (infekcije virusima) koje traju jedan do tri dana. Većina ih je preboljela barem jednom u životu, a zima je doba kada se najčešće ispoljavaju. Iako su im simptomi veoma slični nemaju veze sa bakterijskim oboljenjima kao što je salmonela.

Riječ je o infekcijama želuca i tankog creva, koja im najpre iritira sluzokožu, a potom izazivaju zapaljenje”, objašnjava primarijus dr Vesna Mandrapa, specijalista opšte prakse u beogradskom Domu zdravlja “Stari grad”. “Uzrok mogu da budu različite vrste virusa: rotavirusi, adenovirusi, humani kalcivirusi i astrovirusi. U našim krajevima najčešći uzročnik ovih viroza je rotavirus, koji se javlja u zimskim mjesecima, mada kalcivirusi ovo oboljenje mogu da izazovu tokom cijele godine”

SIMPTOMI

Povraćanje, proliv, povišena tjelesna temperatura, glavobolja i, ponekad, bolovi u trbuhu glavni su simptomi crevnih viroza, a često je jedan od ovih simptoma izraženiji.

Od dana kad se zarazi do prvih simptoma najčešće prođe 10-50 sati. Prvog dana simptomi viroze su najjači, dok drugog i trećeg dana polako prestaju, osim kod izuzetno teških slučajeva. Da bi se pacijent pravilno liječio najvažnije je da što prije dođe kod ljekara. Jer, svaki od ovih virusa izlučuje se stolicom oboljelog i može da se identifikuje elektronskim mikroskopom, pa sa tim nalazom i na osnovu kliničke slike može da se ustanovi koji od virusa je uzrok obolijevanja“, kaže Mandrpa.

OPASNA DEHIDRACIJA

Po riječima sagovornice ove viroze nisu opasne i većina oboljelih se, bez posljedica, oporavi za nekoliko dana. Ipak, ozbiljniji problem može da nastane kod onih koji povraćaju i imaju jak proliv.

To prouzrokuje brzu dehidraciju koja izaziva komplikacije, posebno kod djece, starijih i hroničnih bolesnika, kao i kod onih čiji je imunološki sistem već bio oslabljen (oboljeli od karcinoma, side). U svakom slučaju najvažnije je što prije doći kod lekara, jer je glavna terapija i prva pomoć infuzija koja nadoknađuje vodu i izgubljene elektrolite. Već posle prve doze većina pacijenata se bolje osjeća. U lakšim slučajevima, posebno kada oboljeli ne povraća, vodu i elektrolite, može da uzme peroralno (kesice “praška” se kupuju u apoteci, rastvore u prokuvanoj i ohlađenoj vodi i popiju). Nadoknada vode i elektrolita je najvažnija terapija kod akutnih crijevnih infekcija, dok se antibiotici uglavnom preporučuju djeci (posebno predškolcima) i onima sa već oslabljenim imunitetom“.

ISHRANA

Osim infuzije, za oporavak pacijenta, takođe je važna i ishrana.

“Važno je da pokušaju da popiju čaj bez šećera. Svakih pet minuta po gutljaj, a ako mogu i više. Sve vrijeme trebalo bi da jedu dijetalnu hranu, kao što su tost hleb, šargarepa (jer je bogata kalijumom koji se kod stomačnih viroza brzo gubi iz organizma), pirinač kuvan u slanoj vodi i lagana supa bez masnoća. Jogurt, mlijeko i slatkiši nisu preporučljivi. Važno je i da sa dijetalnom hranom nastave i nekoliko dana pošto nestanu simptomi”.

PREVENCIJA

Doktorka Mandrapa ističe da se stomačni virus brzo širi i veoma je zarazan za one koje kontaktiraju sa oboljelim ili borave u istom prostoru.

“Ovi virusi se prenose zaraženom hranom i pićem, nečistim rukama i fekooralno (preko stolice i ispovraćanog sadržaja zaraženog), a protiv njih nema lijeka. Za one koji misle da su posle preležane viroze otporni na ove viruse, nažalost, nema dobrih vijesti, jer taj imunitet traje svega nekoliko mjeseci, pa je moguće da se viroza ponovo pojavi za 4-5 mjeseci. Zato se onima koji su mu skloni preporučuje da redovno peru ruke, da paze šta jedu i da hrana bude termički obrađena. Naravno, na prvom mjestu savjetujem da se klone zaraženih, ako je to ikako moguće”.

ZABRANJENI LIJEKOVI

Lijekovi koji sprječavaju bolove (analgetici) i proliv (antidijaroici) u slučajevima stomačnih viroza ne smijeju da se uzimaju. Analgetici se zabranjuju jer mogu da “maskiraju” primarnu hiruršku bolest kao što su upala slijepog creva ili pucanje žučne kese, a antidijaroici jer povećavaju vrijeme zadržavanja virusa u želucu i crijevima što im omogoćuva i duže djelovanje”,naglašava dr Mandrapa.

HIPOVOLEMIJSKI ŠOK

Dehidracija može da bude toliko jaka da oboljeli ne može da ustane iz kreveta (pada krvni pritisak zbog gubitka elektrolita), osjeća obamrlost i drhtavicu, što može da izazove hipovolemijski šok.

“To se najčešće događa ako pacijent ima jake i česte prolive (7-8 puta), pa u stolici mogu da se nađu i tragovi sluzi i krvi. Na hipovolemijski šok ukazuju i pad arterijskog pritiska (ne može da se izmjeri), neopipljiv puls, ubrzan rad srca, temperatura ispod pazuha se spusti na oko 30, a na rektumu je 40 stepeni. U takvim situacijama najbolje je pozvati hitnu pomoć”

Izvor: Bilje i zdravlje

Related Post

Ostavi komentar