Priče o porođaju su ritual. U svakoj kulturi, majke od pamtivjeka s ponosom prepričavaju kako je teklo rođenje njihovog djeteta. Kao žena u ranim tridesetim koja i sama ima dvoje djece, one mi nisu nepoznate i uvjek me fascinira koliko se majka sjeća svakog detalja kako je njena beba došla na svijet, kao da je imala apsolutnu jasnoću vizije u tim trenucima, bez obzira na bol koji je osjećala. Ali iako se priče o rođenju odavno slave, mnoge od njih u današnjoj američkoj kulturi nisu srećne, čak i kad se beba rodi zdrava. Neke su obilježene prinudnim događajima zbog kojih su se žene koje su se porađale osjećale kao da su njihova prava bila narušena ili čak u potpunosti prekršena.

Poznajem žene koje su bile prisiljene (ponekad fizički) da se porađaju na leđima (zastarjela praksa koju mnoge bolnice i dalje preferiraju uprkos činjenici da nisu potkrijepljene naučnim dokazima i da dovode do dužih porođaja i više carskih rezova). Čak sam razgovarala i sa prijateljicama kojima je priprijećeno istragom službe za zaštitu djece zato što nisu željele da pristanu na carski rez bez konkretnog razloga.

A prije sedam godina, kao majka po prvi put, i prva u mom društvenom okruženju koja je imala bebu, i ja sam bila natjerana u krevet i da legnem na leđa, izložena bolnim a rutinskim procedurama koje su bile u suprotnosti sa savremenim nalazima. Jedna od tih procedura, epiziotomija (hirurški rez na perineumu neposredno prije samog porođanja), izazvala je kod mene višemjesečnu agoniju i vraćala me u doktorsku ordinaciju dva put zbog velikog, loše zašivenog reza koji je niti bio neophodan, niti je na njega dat pristanak.

Borba za očuvanje tjelesne autonomije — prava na naša sopstvena tijela tokom porođaja — zaista postoji. I znam bez svake sumnje da moja priča o porođaju u poređenju sa pričama mnogih drugih žena djeluje kao dan proveden u banji sa sve mimozama, a možda i onim ribicima koje grickaju mrtvu kožu sa vaših nožnih prstiju. Uzmite na primjer Karolinu Malatestu — majku iz Alabame koja je dobila veliku bitku protiv akušerskog nasilja u avgustu 2016. godina. Porota je proglasila Medicinski centar iz Brukvuda krivim nakon što je dotična doživjela trajno oštećenje nerva pod rukama agresivne sestre koja je prisilila Malatestu da legne na leđa dok se porađala i šest minuta drži glavu svoje bebe u svom telu.

Dva mjeseca prije toga, Kimberli Turbin iz Los Anđelesa tužila je doktora koji ju je posjekao dvanaest puta u prisilnoj epiziotomiji nakon što je uporno ponavljala: “Molim vas, nemojte me sjeći” — brutalan slučaj koji je zabilježen na video snimku i postao viralan. Bilo je i drugih tužbi u Sjedinjenim Državama za kršenje prava na tijelo tokom porođaja, ali mada je broj slučajeva koji završi na sudu tanušan, a broj majki koje uspijevaju da dokažu nepravdu još tanušniji, broj žena koje tvrde da su im prava tokom porođaja ignorisana nije mali.

Helen Lefer, sertifikovana babica koja radi za jednu baltimorsku bolnicu, kaže da vjeruje da postoje konkretni razlozi zašto se ovo više dešava ženama tokom porođaja nego u drugim oblastima zdravstvene njege. “Jedan faktor mogao bi da bude kulturološko i tehnološko odvajanje majke i bebe u odvojene kategorije ljudi/pacijenata umjesto da se doživljavaju kao jedinka; zdravstveni radnici umnogome se usredsređuju na zdravlje fetusa, naročito u bolničkom okruženju sa konstantnim elektronskim posmatranjem fetusa i na kraju im prioritet postaje bebino stanje ponekad na račun autonomije žene.” Konstantno elektronsko posmatranje fetusa nije, međutim, praksa zasnovana na naučnim nalazima i pokazalo se da takođe dovodi do više porođaja carskim rezom nego kad se koristi povremeno posmatranje.

Ozbiljne trajne povrede kao posljedica prisilnih porođaja, kao u slučaju Turbinove i Malatestine, nisu česte (iako su duži oporavci od više intervencija tokom porođaja prilično česti). Ali emocionalna trauma od porođaja šokantno je široko rasprostranjena i neki eksperti vjeruju da to može biti povezano sa opasnim zanemarivanjem tjelesne autonomije. Prema kriterijumima Američke psihijatrijske asocijacije sakupljenim između 2000. i 2012. godine, između 25 i 34 odsto majkitvrdi da su tokom porođaja doživjele traumu. Trećina tih žena mogle bi da odgovaraju kriterijumima postporođajnog posttraumatskog stresnog poremećaja.

Kao sertifikovani akušer-ginekolog, viđam iz prve ruke da se trudnice izlažu višestrukim nenaučnim ljekarskim i bolničkim protokolima

Krajem 2016. godine, Katarina Morison, ginekolog-akušer iz Bafala u državi Njujork pozabavila se onim čemu su žene često izložene tokom porođaja u emotivnom pismu uredniku Njujork Tajmsa koje nije objavljeno, ali ga je kasnije prenio Bafalo Njuz — reakciji na članak o stopi smrtnosti majki u Sjedinjenim Državama koji je propustio da pomjene stopu nepotrebnih, često prinudnih praksi kao uzročnika. “Vaša uvodna riječ preskočila je prave razloga iza nesavjesnog skoka smrtnosti među trudnicama u akušerskoj praksi Sjedinjenih Država. Kao sertifikovani akušer-ginekolog, viđam iz prve ruke da se trudnice izlažu višestrukim nenaučnim ljekarskim i bolničkim protokolima.” Morison dalje nabraja opasne svakodnevne prakse, kao što su rani indukovani porođaji (indukcije koje se pokreću pre navršene 42 nedjelje), upotreba stalnog elektronskog posmatranja fetusa, uskraćivanje hrane i pića tokom porođaja, lijekovi i procedure za ubrzanje porođaja, i politike vaginalnog porođaja posle carskog reza koje obeshrabruju ili u potpunosti uskraćuju ženama pravo na vaginalni porođaj. “Sve to je”, dodaje ona, “uprkos obimnim naučnim dokazima da ne pomaže bebama a šteti njihovima majkama, dovelo do ludačke stope smrtnosti tokom carskog reza i stope smrtnosti majki i ‘bliskih promašaja’ (što će reći, žena koje nisu umrle ali su bile blizu).

Posljednjih godina je došlo do češće rasprave o tjelesnoj autonomiji tokom porođaja, naročito otkako su slučajevi zloupotrebe dospjeli u vijesti. Ali promjene da se oni zaista spriječe i dalje su spore. Jedan problem koji možda čini da se krug zloupotrebe nastavlja jeste da žene koje su imale traumatska iskustva tokom porođaja ne pričaju često o tome. Emiliano Kavira, specijalista za fetalnu medicinu majki koji radi kao akušer u Kalifornijskom bolničko-medicinskom centru, kaže da je to zato što se, kad to učine, razlozi za njihovu zabrinutost minimizuju. “Jedan od čestih načina razmišljanja je: ‘Jeste, znate, ali makar vam je beba zdrava’”, kaže on. “Koncept iza tog načina mišljenja je da šta god da vam se desilo tokom trudnoće, moralo je tako da se desi da bi majka i beba bili dobro, a to, u stvari, prosto nije istina.”

Organizacije koje se bore za bolje porođaje odavno se zalažu za to da se majke otvore po pitanju svojih iskustava. Kampanja “Prekinite tišinu” organizacije “Poboljšajmo porođaj”, na primjer, pozvao je žene da zabilježe uvrjedljive riječi koje su im upućene tokom porođaja u seriji fotografija. To je pokrenulo druge napore i kreativne izraze, i bacilo svijetlo na neke od prinudnih, nasilnih ili na drugi način ponižavajućih procedura koje su se dešavale ženama u salama za porođaj, ostavivši mnoge od njih istraumirane. Projekti poput ovih su od velike važnosti u promjeni rasprave o ženskim pravima tokom porođaja, ali mora još mnogo toga da se uradi — mora da se preokrene štetni diskurs o pravima tokom porođaja.

Prečesto se trudnice koje žele same da donose informisane odluke tokom porođaja etiketiraju kao sebične ili čak neodgovorne zato što žele da odlučuju o tome šta se dešava njihovim tijelima. Svi smo čuli generalizacije o neposlušnoj ženi koja želi “savršen, prirodan” porođaj i dovodi život svog djeteta u opasnost jer odbija savjet ljekara. Izrazi kao što su “prirodan” ili “bez lijekova” postali su skoro ružne riječi.

Ali ponižavanje onih koji žele da donose informisane odluke o svom zdravlju, posebno žena tokom porođaja, ne posustaje. ”Nemojte da poredite svoje pretrage na Guglu sa mojom diplomom iz medicine” bio je mem koji je postao viralan prije nekoliko mjeseci. Viđala sam bezbroj puta po Fejsbuk grupama za nove majke i trudnice kako ga hvale zbog stava da se autoritet doktora nikad ne smije dovesti u pitanje. Video ju je i Bobi Gaheri, otorinolaringolog iz Portlanda, u Oregonu, specijalizovanog za vezivno tkivo jezika i usana kod beba (i stoga često u društvu majki koje su se tek porodile), i osjetio potrebu da iznese svoje mišljenje.

“Era paternalističke medicine je prošla”, napisao je on u postu na Fejsbuku. “Roditelji i pacijenti neće više slijepo prihvatati sve što im kaže njihov doktor (niti to treba da rade). Ako se ne uspostavi zajednička saradnja na očuvanju pacijentovog zdravlja, zaista mislim da je u tom slučaju onda ljekar omanuo. Mi kao zdravstveni radnici treba da se pomirimo s tim, progutamo svoj ego i počnemo da težimo tome da više učimo.”

Dobri ljekari i istrajni pacijenti koji vjeruju u tjelesnu autonomiju preko su potrebni u oblasti njege majki. Kavira smatra da je vršenje pritiska na sistem — ljekari i bolnice — ključno za tu promjenu. Jedna stvar je sve jasnija — što više žene budu pričale jedna s drugom o tjelesnoj autonomiji tokom porođaja, više će se prostora otvoriti za očuvanje naših prava u sali za porođaje, a samim tim, i na drugim mjestima.

Vice

Related Post

Ostavi komentar