Žene svih godina su tokom života podložne promjenama i nepravilnom odnosu hormona. ESTROGENi PROGESTERON, dva hormona, koja se ciklično proizvode u tijelu žene, tokom svakog mjeseca, mogu doći u stanje neravnoteže i poremećenog odnosa. A taj hormonski disbalans može značajano da utiče na zdravlje žene ali i da bude znak ozbiljnijih poremećaja.

Hormone proizvode endokrine žlijezde, kao što su hipofiza, epifiza, nadbubrežna žlijezda, štitna, gušterača. Proizvođači hormona, su i jajnici, koji stvaraju polne hormone, kao što su estrogen, progesteron i testisii kod muškaraca koji proizvode testosteron i androsteron.

Uloga hormona je metabolička, produktivna i reproduktivna. Takođe imaju i uticaj na mentalno stanje organizma (dopamin, serotonin).

Dva hormona koji “vedre i oblače”

Estrogen je primarni ženski spolni hormon. Utiče na povećanje mase i stvaranje masnih naslaga, koji su ujedno skladišta estrogena. Smanjuje mišićnu masu, utiče na formiranje sekundarnih polnih karakteristika, učestvuje  u promjenama tokom ciklusa, djelujući na matericu. Nedostatak estrogena izaziva razne simptome poput izostanka ili neredovnog menstrualnog krvarenja, opadanja libida, preuranjena menopauza, nemogućnost začeća, promijene u raspoloženju.

Progesteron je drugi važan hormon kod žena, koji zajedno sa estrogenom reguliše ciklus, odnosno promjene jajnika i materice. On je važan tokom trudnoće, jer od njega zavisi  ishod trudnoće i zdravlje bebe. Zato se i naziva“zaštitnik trudnoće“. Nakon porođaja, njegova koncentracija opada. Nedostatak hormona progesterona može se prepoznati prema simptomima kao što su neredovne menstruacije, nemogućnost održavanja trudnoće, prerani porođaji ili spontani pobačaj.

Muški hormon u tijelu žene

Prolaktin utiče na normalno funkcionisanje mliječnih žlijezda i laktaciju. Važan je tokom dojenja, vremenom, njegova koncentracija opada. Nedostatak prolaktina ogleda se lošom laktacijom i menstrualnim poremećajima, ali i prije trudnoće: kasnijim pubertetom pubertet, umorom.

Testosteron je primarni muški polni hormon, koji se osim u testisima proizvodi i u nadbubrežnim žlijezdama, u manjim koncentracijama. On se izlučuje i kod žena, gde učestvuje uravnotežuje hormone. Manjak testosterona kod žena ogleda se u slabom libidu, prilično suvoj koži, kosi i  noktima. Povećana koncentracija testosterona u tijelu žene, izaziva pojavu pojačane dlakavosti, akni, pretjeranog znojenja, policistične jajnike i druge hormonalne disfunkcije.

Svima divljaju hormoni, samo je pitanje kada

Uzroci koji mogu dovesti do stanja neravnoteže među hormonima, su neizbježe životne faze kod žene. Hormonski poremećaji su značajnu tokom puberteta, premenopauze i postmenopauze, kao i tokom predmenstrualnog perioda. Mogući uzrok nastanka hormonskog disbalansa je dugotrajno i nekontrolisano korišćenje hormonskih preparata za sprečavanje začeća. Ostali uzroci mogu biti posljedica određenih bolesti, a najčešćšće su dijabetes i bolestima štitne žljezde,

Ponekad i znak bolesti

Okidači hormonske neravnoteže su stres, loša prehrana, stroge dijete, nedovoljna fizička aktivnost, pušenje, alkohol, kofein i neki lijekovi.

No na hormone utiču  i pesticidi i toksioni iz plastike – osobito parabeni. I neke biljke (npr primjerice lavanda) imaju spoj koji “oponaša“ estrogen pa mogu dovesti do hormonskog disabalansa. Kandida je gljivica, koja može biti ozbiljan pokretač hormonske neravnoteže u organizmu. Ona se ponaša kao estrogen, navodeći organizam da smanjuje sekreciju estrogena iz žlijezda. Na taj način, može uticati  na rad štitne žlijezde  i na lučenje.

Policistični jajnici su  posljedica je prevelike proizvodnje muških polnih hormona, i estrogena. U ovom slučaju, postoji hormonski disbalans između dva hormona – FSH, folikulostimulirajući hormon, zadužen za formiranje folikula na jajnicima tijekom ciklusa, i LH, luteinizirajući hormon, koji proizvodi progesteron. U ovom slučaju, veća je koncentracija LH u odnosu na FSH.

Ako je estrogen znatno viši od progesterona, može doći do zadebljanja mišićnog zida materice, odnosno fibroze. Promjene mogu biti u vidu grudica, veličine jajeta na maternici, dok veće formacije, mogu dovesti i do krvarenja izvan mjesečnice ili do bolnih i obilnih menstrualnih krvarenja. Fibroza materice je češća kod žena u menopauzi, kada je smanjeno lučenje hormona ili postoji disbalans estrogena i progesteron.

Neredovan ciklus

Kod žena kod kojih postoji hormonska neravnoteža, ova pojava se najčešće primjećuje. Prisutna je uglavnom kod adolescenata, mladih djevojaka koje još nemaju regularne cikluse ili kod žena u menopauzi, kao regularan simptom izostanka mjesečnih krvarenja. Pojava neredovnih ciklusa je i znak postojanja policističnih jajnika.

Migrene i nesanica

Tokom  ciklusa, mnoge žene, naročito u PMS-u su podložne pojavi migrena, koje su izazvane hormonskim disbalansom. Prilično su jake, bolne i mogu se javiti prije i nakon mjesečnog krvarenja. Tada se često javlja i poremećaj sna. Nesanica i nemogućnost uspostavljanja sna su posljedica hormonskih reakcija u organizmu. Smatra se da do ovoga dolazi zbog naglod pada razine progesterona.

Pad koncentracije i loše pamćenje

Tokom ovulacije, kada su hormoni uzburkani, može se pojaviti ovaj “fenomen“. Krivac za ove neprijatne situacije je kortizol, hormon nadbubrežne žlijezde, koji se znatno više stvara tijekom ovulacije.

Tokom predmenstrualnog sindroma, zbog hormonskog disbalansa, dolazi do povećanog lučenja inzslina, što budi glad. Zbog toga, dolazi do promjena u psihičkom stanju, smanjenom metabolizmu, debljanju i oticanju. Mogući su u probavni problemi: napuhnutost otečenog donjeg dijela stomaka ili lošeg varenja.

Related Post

Ostavi komentar