Još 1928. godine je Papanicolaou razvio tehniku, a od 1941. godine je uveden skrining. Zajedno kolposkoija i PAP test imaju pouzdanost od 98% u ranom otkrivanju karcinoma grlića materice.

Prevencija je od izuzetnog značaja

Skrining treba da započne od momenta stupanja u odnose i ukoliko je žena dobro praćena smatra se da treba da traje do 60-70 godina života. Papnikolau bris se svrstava u 5 grupa:

I grupa – normalne ćelije

II grupa – normalne ćelije

III grupa – blaga atipija

IV grupa – teška atipija

V grupa – invazivni karcinom

Abnormalni rezultati su klasifikovani prema Bethseda sistemu. SIL – abnormalnost skvamoznih ćelija:

ASC-US – atipične skvamozne ćelije neodređenog značaja

LSIL – Low-grade (niskog stepena) skvamozna intraepitelijalna lezija

ASC-H -atipične skvamozne ćelije koje ne mogu da isključe HSIL

HSIL – High-grade (visokog stepena) skvamozna intraepitelijalna lezija

Karcinom skvamoznih ćelija

Abnormalnosti ćelija žlijezdanog epitela:

AGC ili AGC-NOS atipične žlijezdane ćelije koje nisu drugačije određene

Smrtnost smanjena za 99%

Od uvođenja PAP testa smrtnost od raka grlića materice je u zemljama u kojima su žene dobro kontrolisane smanjena i do 99%. Nije zabilježena značajnija prevencija adenokarcinoma (koji čini 10-15 % raka grlića materice) uvođenjem PAP testa, a smatra se da je to posljedica nedostupnosti viših djelova cervikalnog kanala pregledu (odakle ovaj tip karcinoma najčešće polazi).

Vakcinacija – Na tržištu su prisutne dvije vakcine protiv HPV: Gardasil (protiv 4 najčešća tipa virusa) i Cervarix (protiv 2 najčešća visoko onkogena soja virusa). Pokazalo se da su vakcine efikasne jedino ako se primijene prije infekcije virusom i da njihova efikasnost traje 4-6 godina.

Kondomi – Pružaju neku zaštitu protiv cervikalnog karcinoma (HPV infekcije kao glavnog uzročnika), ali ne i potpunu. Takođe pružaju zaštitu od drugih polno prenosivih bolesti (STD) kao što su HIV i hlamidija. Takođe su korisni u tretiranju potencijalno prekancerskih lezija tipa CIN 3. Ishrana je takođe značajna. Vitamin A kao i vitamin B12, C, E i beta karoten smanjuju rizik.

Dijagnosticiranje

Kada se nakon ginekološkog pregleda i PAP testa postavi sumnja na rak grlića materice, sljedeći korak je biopsija, koja se obično radi pod kontrolom kolposkopa. To je ambulantna intervencija tokom koje se sa sumnjivog mjesta uzima isječak tkiva i šalje na histopatološki pregled.

Ukoliko biopsija ukaže na ozbiljnu cervikalnu intraepitelijalnu neoplaziju (CIN) pristupa se LEEP eksciziji promjene (omčicom se uzima veći dio tkiva čime se manja promjena može i u potpunosti otkloniti) ili konizaciji (konusna biopsija – koja se izvodi u opštoj anesteziji i može biti dijagnostička, kada se postavlja dijagnoza uznapredovalog tumora koji zahtijeva ozbiljnije operativne zahvate, ili terapijska, kada se ustanovi da je promjena u potpunosti otklonjena).

CIN – cervikalna intraepitelijalna lezija je podeljena u tri stadijuma: CIN 1 je blaga displazija, CIN 2 je umjerena displazija i CIN 3 je jaka displazija, gdje spada i Ca in situ (CIS) – početni, lokalizovani karcinom koji je još uvek moguće potpuno izliječiti.

Liječenje raka grlića materice

Početni stadijumi su potpuno izlječivi ukoliko se otkriju na vrijeme. Primjenjuje se hirurška terapija različitog obima:

Konizacija – otklanja se jedan dio grlića, te ako patolog potvrdi da su ivice konusa čiste, bez promjena, liječenje je završeno

Trahelektomija – ukoliko žena nije rađala, a promjena je rašrenija, ivice konusa nisu zdrave može se odlučiti za potpuno uklanjanje grlića, eventualno uz uklanjanje i regionalnih limfnih čvorova
Radikalna histerektomija (uklanjanje materice, jajnika, jajovoda) sa uklanjanjem limfnih čvorova – do stadijuma IIa

U uznapredovalim slučajevima primjenjuju se radioterapija i hemoterapija zasebno, ili u kombinaciji, a prema odluci onkološkog konzilijuma.

(Vijesti.me)

Related Post

Ostavi komentar