Srčane bolesti su glavni uzrok smrti u svijetu. 2008. godine čak 30% svih smrtnih ishoda širom planete je pripisano srčanim bolestima. Iako su polovinom 20. vijeka razvijene zemlje prednjačile po broju oboljelih od srčanih bolesti, danas smrtnost od srčanih bolesti je najveća u srednje razvijenim i nerazvijenim zemljama, dok u visoko razvijenim pokazuje tendenciju pada. U borbi protiv srčanih bolesti najvažnija je prevencija i rano otkrivanje bolesti. U ovom tekstu ćemo navesti najvažnije faktore rizika, i simptome koji su zajednički većini srčanih bolesti i koji mogu ukazati na probleme sa srcem.

Faktori rizika:

– Godine: Godine su najvažniji faktor rizika za razvoj srčanih bolesti. Poslije 55. godine rizik od infarkta se udvostručuje svake decenije.

– Pol: Muški pol je skloniji srčanim bolestim. Rizik kod žena se povećava nakon menopauze.

– Ishrana: Ishrana bogata mesom i mesnim prerađevinama (izuzev ribe) i pretjerano konzumiranje šećera (rafinisanih) negativno djeluje na srce i krvne sudove.

– Visok krvni pritisak, visoke masnoće u krvi (hiperlipidemija) i dijabetes melitus: Ove tri bolesti, pored toga što su često udružene, gotovo bez izuzetaka dovode do bolesti srca. Držanje ovih bolesti pod kontrolom je najbolji način da se odgodi pojava srčanog oboljenja.

– Zloupotreba alkohola, opijata i pušenje: Zloupotreba ovih supstanci je siguran način da sebi skratite život, a srčana bolest je najčešći uzrok smrti kod osoba koje se odaju ovim porocima.

– Istorija srčanih bolesti u porodici: Srčane bolesti pokazuju određeni stepen naslednosti.

– Gojaznost i fizička neaktivnost: Fizička aktivnost i zdrav život su najbolji garant dugog i zdravog života.

– Zagađenost vazduha: Najnovija istraživanja su pokazala da osobe koje žive u sredinama sa velikom zagađenošću vazduha imaju veću šansu da razviju srčano oboljenje.

Najčešći simptomi:

1. Srčana bol: Srčana bol je najvažniji znak bolesti srca. To je oštra i vrlo jaka bol u grudnom košu (opisuju je kao da neko zabija ekser u grudi) i ne jenjava pri promjeni položaja niti se mijenja u zvaisnosti od pokreta i položaja tijela (osim kod perikarditisa). Bol se najčešće širi u lijevu ruku i vrat mada rijetko može da se širi i u stomak.

2. Gušenje i brzo zamaranje: Ovo je najčešče privi simptom koji bolesnici primjete mada ga često ignorišu i pripisuju prolaznoj slabosti. Što zamaranje nastaje brže i pri lakšoj aktivnosti, to je srčana bolest težeg karaktera.

3. Nesanica i buđenje noću: Ovo je noćni ekvivalent gušenja i brzog zamaranja koje se dešava danju. U početnim stadijumima bolesti često može da zavara i pacijente i ljekare da je rezultat stresa i mentalnog opterećenja a ne srčanih problema.

4. Otoci (edemi): Oticanje, naročito potkoljenica u okolini skočnog zgloba kao i kapaka, redovno prati srčane bolesti.

5. Lupanje srca (palpitacije): Pojačano i ubrzano lupanje srca koje se često javlja je najčešće znak da je vaše srce preopterećeno.

6. Česte nesvjestice, zaboravnost, pospanost i slaba koncentracija: Ovo je često znak da srce više nije u stanju da adekvatno snabdijeva mozak krvlju.

7. Kašalj i česte upale pluća: Vlažan kašalj sa obilnim ispljuvkom (nekada i krvavim) i učestale upale pluća često su rezultat slabosti srca.

Kao što vidite većina gore nabrojanih simptoma su pojave koje je svako od nas bar jednom doživio i uglavnom su  nevezane za srce, ali ako se javljaju često i ukoliko imate nekoliko nabrojanih simptoma trebali bi da se obratite ljekaru, jer rano otkrivanje srčane bolesti je najbolji način da se ista stavi pod kontrolu.

Dr Stevica Prolić

Pitajte doktora

Ostavi komentar