Malokrvnost usljed nedostatka gvožđa najčešći je tip anemije. Ali, da bi se precizno postavila dijagnoza neophodno je dobro analizirati sve parametre krvne slike. Nizak nivo hemoglobina je prvi podatak koji ukazuje na anemiju, ali vrlo često nije dovoljan.

U intervjuu za “Novosti” asistent dr Darko Antić, hematolog Kliničkog centra Srbije, kaže da osim sniženog hemoglobina treba da se utvrdi i vrijednost samog gvožđa, odnosno nivo feritina:

“Riječ je o makromolekulu koji se nalazi u organizmu i koji dobro definiše diobe gvožđa. Ukoliko je sniženo gvožđe i feritin onda je sigurno riječ o anemiji usljed nedostatka gvožđa. Međutim, ukoliko je taj feritin povišen bez obzira na vrijednosti gvožđa, i bez obzira na vrijednost hemoglobina ne govorimo o nedostatku gvožđa već o anemiji izazvanoj nekom hroničnom bolešću”.

Šta se radi u toj situaciji?

Kada neko ima sniženo gvožđe i feritin najjednostavnije je da mu se propiše supstitucija derivatima gvožđa. Ali, kada imamo povišen feritin i sniženo gvožđe, moramo dodatnim pretrgama da utvrdimo šta je izazvalo poremećaj, a ne da po inerciji dajemo preparate gvožđa.

Osim hemoglobina i gvožđa koji su još značajni parametri krvne slike?

Prvo što ljekar opšte prakse gleda u izvještaju krvne slike pacijenta su nivo hemoglobina, leukocita i trombocita. Njihov poremećaj, bilo da su sniženi ili povišeni, zahtijeva dodatne analize.

Na šta ukazuju povišene vrijednosti hemoglobina?

To stanje je vrlo često povezano sa visokim brojem eritrocita i tada govorimo o sindromu “guste krvi”. U tom slučaju opasnost je u tome što se lakše stvaraju krvni ugrušci koji mogu da blokiraju protok krvi. Ovaj sindrom se vrlo često srijeće kod pušača ili osoba koji žive na visokim nadmorskim visinama. Moguće je, ali je to najrjeđe, da je to posljedica bolesti koštane srži.

Da li su povišeni leukociti samo znak infekcije?

Najčešće jesu, jer infekcija, prevashodno bakterijska povećava njihov broj. To stanje je benigno i ono se sanira izlječenjem infekcije. Kada neko ima bakterijsku infekciju povišen je tip leukocita – neutrofili. U slučaju virusa češće su povećani limfociti. Ali,povišene vrijednosti leukocita upućuju i na maligne bolesti. To su najčešće leukemije, koje se javljaju po tipu, kao akutne ili hronične. U tim slučajevima karakteristično je da se utvrđuje prisustvo mlađih formi leukocitnih ćelija u krvi.

Šta u slučaju sniženih vrijednosti leukocita?

Snižene vrijednosti leukocita često mogu da budu karakteristične za virusne infekcije. Međutim, sniženi broj leukocita kao i povišen, treba da bude signal ljekaru da nastavi ispitivanje. Jer, vrlo često snižen broj leukocita je jedan od parametara za postavljanje dijagnoze autoimune bolesti, kao i mijelodisplaznog sindroma ili pak aplastične anemije. To su stanja kada je koštana srž “iscrpljena” i ne može više da pravi ove krvne ćelije. Takođe i leukemija se nekada ispoljava padom broja leukocita.

Da li je leukocite moguće “dovesti u red” ishranom?

Poremećen broj leukocita, kao i trombocita ne može da se reguliše ishranom, niti postoji bilo koji drugi prirodni preparat koji utiče na ove krvne ćelije. Neophodno je da se liječi bolest koja je dovela do njihovog poremećaja.

Koji je značaj nivoa trombocita?

To su ćelije koje su dio sistema za zgrušavanje krvi. Povišene vrijednosti trombocita mogu da se jave u nekim benignim, ali i malignim stanjima. Naime, svaka infekcija u organizmu ili krvarenje može da uzrokuje njihov porast. Vrlo često pacijenti koji imaju anemiju kao posljedicu deficita gvožđa, imaju povišene trombocite. Nažalost, povišeni trombociti dio su i malignih hematoloških bolesti. Takođe, pacijenti koji imaju povišen broj ovih krvnih elemenata mogu da budu u riziku od tromboembolijskih komplikacija i potrebna im je terapija koja ih sprečava.

Na šta ukazuje manjak trombocita?

U praksi je češći manjak trombocita, a razlog su uglavnom virusne infekcije. Ponekad virusne infekcije mogu da se iskomplikuju i da dovedu do imunološke trombocitopenije, kada organizam stvara antitijela protiv sopstvenih trombocita. U kliničkoj slici ovo stanje se obično manifestuje neuobičajenim krvarenjem i pojavom modrica. Osim toga, pojedine maligne hematološke bolesti takođe uzrokuju deficit trombocita.

IMUNOLOŠKE BOLESTI

Koje još bolesti mogu da se manifestuju anemijom?

To su najčešće sistemske, odnosno imunološke bolesti. Organizam tada stvara antitijela koja napadaju i razaraju crvena krva zrnca – eritrocite. U njihovom lečenju neophodan je multidisciplinarni pristup.

VITAMIN B12 I FOLNA KISELINA

Koji su rjeđi oblici anemije?

Ređe je moguće da snižen hemoglobin bude posljedica deficita vitamina B12 i folne kiseline. Pacijenti koji se suočavaju sa ovom vrstom malokrvnosti često imaju vrlo različitu simptomatologiju i upućuju se na preglede neurologu ili gastroenterologu, jer imaju trnjenje ili probleme sa želucem.

Večernje novosti

Ostavi komentar