Hitna kontracepcija se uzima u slučaju nezaštićenog seksualnog odnosa ili ukoliko zakaže neka od primijenjenih metoda kontracepcije. Uglavnom se naziva „pilula posle odnosa”, a takođe je poznata i kao „pilula za jutro posle“ i „pilula za dan posle“.

Situacije koje uključuju nezaštićeni seksualni odnos ili neplaniranu trudnoću su toliko učestale u svakodnevnom životu, da je ogromna vjerovatnoća da ste lično, ili putem iskustava Vama dragih osoba iz bliže okoline, već imali bliski susret sa ovom temom. Ukoliko je to slučaj, vjerujemo da biste željeli da ste tada znali ono sa čim ćemo Vas u tekstu upoznati, a ukoliko nije, ove informacije su Vam još značajnije jer Vas za takvu situaciju mogu bolje pripremiti.

Iako postoje brojne dostupne savremene kontraceptivne metode, korišćenje redovne kontracepcije na našim prostorima, uz male pomake na bolje, i dalje je na vrlo niskom nivou, što za posledicu ima visoku stopu neplaniranih trudnoća i abortusa. Iz tih razloga neophodno je da nastavimo da se edukujemo o svom seksualnom zdravlju i da se potrudimo da zaobiđemo predrasude kada je u pitanju upotreba savremene kontracepcije, ali i da se upoznamo sa pravilnom upotrebom hitne kontracepcije kao jedne od mogućnosti da se izbjegne neplanirana trudnoća.

HITNA KONTRACEPCIJA

Kako bi smanjili broj abortusa i zdravstvenih komplikacija koje abortus kao intervencija može da prouzrokuje, naučnici su 80-ih godina prošlog vijeka izumili pilulu za tzv. “hitnu postkoitalnu kontracepciju”, koja se uzima u slučaju nezaštićenog seksualnog odnosa ili ukoliko zakaže neka od primijenjenih metoda kontracepcije. Uglavnom se naziva „pilula posle odnosa”, a takođe je poznata i kao „pilula za jutro posle“ i „pilula za dan posle“.

Često je korišćenje pilule za hitnu kontracepciju predmet polemika u javnosti. Međutim, ginekolozi ističu da je hitna kontracepcija u ovom obliku visoko efikasna i bezbjedna i da kao takva ne uzrokuje zdravstvene komplikacije. Smatra se da je svakako bolje uzeti “pilulu za dan posle” nego da kasnije dođe do neželjene trudnoće, abortusa i potencijalnih zdravstvenih komplikacija. Ovdje je bitno napomenuti da pilule za hitnu kontracepciju nisu tzv. “abortivne pilule”, odnosno čak i u slučajevima u kojima se nenamjerno desi da se pilula upotrebi nakon što je nastupila trudnoća, dokazano nema štetnog djelovanja na plod.

DRUGIM RijEČIMA, HITNA KONTRACEPCIJA DJELUJE TAKO ŠTO SPREČAVA DA DO TRUDNOĆE DOĐE, A NEMA UTICAJA NA TRUDNOĆU UKOLIKO JE ONA VEĆ NASTALA.

Kada je u pitanju učestalost upotrebljavanja, ginekolozi preporučuju da pilulu za hitnu kontracepciju ne treba koristiti kao metodu redovne kontracepcije, već kao dopunu u hitnim i neplaniranim situacijama. Prema posljednjim objavljenim smjernicama SZO o upotrebi kontraceptiva navedeno je da ne postoji situacija u kojoj rizik prevazilazi korist od upotrebe hitne kontracepcije, i da je treba upotrijebiti kad god za tim postoji realna potreba, jer učestalija upotreba ne nosi sa sobom pojavu ozbiljnih neželjenih efekata.

Hitna kontracepcija, odnosno pilula za jutro posle se može koristiti u sledećim slučajevima:

  • kada uobičajeno sredstvo kontracepcije zakaže,
  • kada je napravljen propust sa redovnom metodom zaštite (npr. preskočeno je uzimanje pilule za redovnu kontracepciju,
  • mehaničko oštećenje kondoma i td.)
  • kada nije korišćen nijedan metod zaštite pre/prilikom odnosa.

Dakle, hitna kontracepcija je “produžena ruka” redovne kontracepcije, kao sredstva za planiranje porodice. Primjena savremenih i dostupnih metoda kontracepcije u svim dobnim grupama u reproduktivnom periodu, treba da omogući rađenje zdrave i željene djece ali i da sačuva reproduktivno zdravlje posebno mladih za period kada budu željeli da planiraju porodicu.

HITNA KONTRACEPCIJA-ZABLUDE I URBANI MITOVI

Postoje i razne dileme kod korisnica u vezi sa upotrebom ovih pilula, kao i “urbanih mitova” za koje je zaslužno nepotpuno ili netačno informisanje iz raznih izvora. Neki od njih npr. uključuju vjerovanje da ako dođe do krvarenja do 5 dana nakon uzimanja pilule to znači da je ona djelovala, a ako ne dođe – da nije djelovala. Takođe, izjave poput onih da se radi o “hormonskoj bombi” značajno u negativnom smislu doprinose širenju zabluda jer pilula za hitnu kontracepciju sadrži samo levonorgestrel koji inače predstavlja “zlatni standard” za bezbjednost u oblasti hormonske kontracepcije uopšte.

UKOLIKO POSTOJI POTREBA, HITNA KONTRACEPCIJA SE MORA PRIMIJENITI U ROKU OD 72 SATA (3 DANA) OD NEZAŠTIĆENOG POLNOG ODNOSA, S TIM ŠTO JOJ EFIKASNOST SA VREMENOM OPADA PA JU JE BOLJE UZETI ŠTO JE RANIJE MOGUĆE.

Imajući u vidu stav struke, ali i vodećih svjetskih organizacija koje se bave zdravljem ljudi, poput SZO, primjena savremenih metoda kontracepcije, uključujući i hitnu kontracepciju, utiče pozitivno na natalitet i rađanje.

Dodatno, kontracepcija danas predstavlja esencijalni dio komplikovanog modernog života, i njome je razdvojen seksualni život od prokreacije, a to parovima omogućava bolju kontrolu i planiranje sopstvenih života a samim tim i porodice.

autor: mr ph. apec. Jasmina Jović Novaković

PharmaMedica

Ostavi komentar