Uticaj hrane na dejstvo lijekova može se prikazati na dva načina. Jedno je dejstvo na brzinu resorpcije iz gastrointestinalnog trakta. Taj način zavisi od vremena proteklog izmedju uzimanja hrane i  lijeka.

Po pravilu uzimanje lijeka na pun želudac u različitoj mjeri (interindividualno i intraindividualno) smanjuje količinu odnosno brzinu resorpcije lijeka iz crijevnog trakta. Ima i izuzetaka, npr. hrana bogata mastima ubrzava resorpciju nekih lijekova (grizeofulvin).

Uzimanje sulfanamida, fenacetina, fenoksimetilpenicilina i hloramfenikola sa hranom nema reperkusiju na resorpciju  tih lijekova. Drugi aspekt je da određeni neadekvatni način ishrane kroz duže vrijeme utiče na djelovanje lijeka (metabolizam, resorpciju sastojaka hrane koji su bitni za organizam npr. folne kiseline, vitamina B12) ili direktnim antagonizmom prema  dejstvu nekog lijeka. Najbolji primjer je jako zasoljena hrana koja može da oslabi antihipertenzivno dejstvo diuretika. To, međutim, ne znači da hipertenzivni bolesnici zbog dobre kontrole hipertenzije moraju da jedu sasvim neslanu hranu.

UTICAJ HRANE I NEKIH NAVIKA NA DEJSTVO LIJEKOVA

Uticaj na resorpciju

Smanjena resorpcija Povećana resorpcija Odložena resorpcija (ne smanjena) Nepromijenjena resorpcija
  • eritromicina
  • tetraciklina
  • izoniazida
  • levodope
  • linkomicina
  • ampicilina
  • acetilsalicilne kiseline
  • doksiciklina
  • oralnih penicilina (osim fenoksimetilpenicilina V) – sva hrana, naročito mlijeko
  • grizeofulvina
  • folne kiseline
  • antikonvulziva
  • oralnih kontraceptiva
  • vitamina B12
  • neomicina
  • PAS-a – hrana siromašna mastima
  • slabo kisjelih lijekova
  • karbamazepin
  • dihidralazin
  • litijum
  • nitrofurantoin
  • propranolol
  • riboflavin
  • spironolakton – stimulatori izlučivanja želudačnog soka (alkohol, ekstrakti mesa)
  • fenacetin
  • amoksicilin
  • cefaleksin
  • digoksin
  • furosemid
  • soli kalijuma
  • penicilin V
  • prednizon
  • teofilin

Uticaj na metabolizam

Povećana aktivnost mikrosomnih enzima jetre (a time i brzina metabolizma niza lijekova) Smanjena aktivnost mikrosomnih enzima jetre (a time i brzina metabolizma niza lijekova)
  • kofein (kafa i čaj)
  • kola orah (koka-kola)
  • benzpiren (jela sa roštilja, pušenje)
  • hrana siromašna ugljenohidratima i bogata bjelančevinama
  • malnutricija
  • hrana bogata ugljenohidratima i siromašna bjelančevinama

Uticaj na dejstvo 

Smanjenje dejstva antihipertenziva Smanjenje dejstva antidijabetika
  •  hrana bogata solju
  • hrana bogata ugljenohidratima

Ostavi komentar