Uzroci krvarenja iz nosa mogu biti opšti kada su povezani sa spletom drugih dijagnoza i lokalni kada nastaju usljed anatomskih specifičnosti vaskularne građe nosa.

Epistaksa (krvarenje iz nosa) je nerijetka pojava u kliničkoj praksi otorinolaringologa. Veoma često spontano prestaje, ali u izvjesnom broju slučajeva je jedno od najurgentnijih stanja, koje zahtijeva vrlo brzo i spretno zbrinjavanje, jer može ugroziti život pacijenta.

Iz nosa najčešće krvare djeca i starija populacija, nerijetko i trudnice, zbog hormonskog uticaja na nosnu sluznicu i vaskularne strukture nosa. Krvarenje je češće ukoliko je trudnica prehlađena, pati od alergije, ima čestih problema sa sinusima .

Uzroci krvarenja iz nosa se mogu podijeliti na opšte i na lokalne

Opšti uzroci krvarenja iz nosa su obično u vezi sa čitavim spletom drugih dijagnoza koje, pacijent već ima kao komorbiditet. U pitanju mogu biti najčešće, hipertenizija, udružena sa atreosklerotskim promjenama na krvnim sudovima, bolesti jetre, bubrega,dijabetes. Vrlo često iz nosa krvare osobe koje boluju od hematoloških oboljenja (hemofijilija, leukoze, trombocitopenije, anemije).

Uzrok krvarenja mogu biti i akutne infektivne bolesti, počev od influence do različitih oblika osipnih groznica. Znatno češće krvare osobe koje su na terapiji lijekovima koji su namijenjeni širenju krvnih sudova, antikoagulansima, kao i lokalnoj terapiji pojedinim rastvorima u obliku sprejeva za nos.

Lokalni uzroci krvarenja iz nosa su oni koji se odnose na anatomske specifičnosti vaskularne građe nosa. Kod nekih osoba su krvni sudovi nosne pregrade, fragilniji, naročito u predjelu prednjih partija hrskavičavog dijela nosne pregrade- Locus Kisselbachi. U praksi je čest uzrok i strano tijelo u nosu, što se najčešće srijeće kod djece koja u nos guraju razlčite predmete, obično sitne dijelove igračaka, različito zrnevlje, perlice. Krvarenje obično nastupa pri pokušaju uklanjanja stranog tijela iz nosa.

Pacijenti koji su u akutnoj respiratornoj infekciji, koja je uglavnom virusnog karaktera, usljed zapaljenja i kongestije nosne sluznice često krvare iz nosa, mada i oni koji boluju od različitih vrsta hroničnih i specifičnih rinitisa.

Značajno mjesto među uzrocima epistakse zauzimaju i povrede. Najčešće prvo pomislimo na mehaničke povrede, udarcima u predio nosne regije, povrede u skopu saobraćajnog  traumatizma, samopovređivanje, usljed aktivacije refleksnog mehanizma kijanja. Mada je često krvarenje i kao posljedica iritacije sluznice nosa suvim vazduhom, hladnoćom, promjenama vazdušnog pritiska.

Nos može krvariti kao posljedica tumorskih promjena u nosu, koje po svom karakteru mogu biti benigne i maligne.

PRVA POMOĆ

Krvarenje iz nosa je najčešće iz krvnih sudova prednjeg dijela nosne pregrade, i ono se najlakše i najuspješnije zaustavlja. Pacijent može krvariti iz zadnjih partija nosa, nosnih školjki, sinusa ili gornjeg sprata ždrijela- epifarinksa, kada je je zaustavljanje znatno zahtjevnije. Pacijent koji krvari iz nosa prije nego što dođe ljekaru radi zbrinjavanja krvarenja može preduzeti i sam neke korake koje će ga ublažiti ili eventularno zaustaviti. Ono što je možda najvažnije je ostati pribran i ne paničiti. Potrebno je umiti se hladnom vodom, lako stisnuti nosnice u mekanom dijelu, na vrat staviti hladnu oblogu. Glavu ne zabacivati u nazad, jer se tom prilikom krv iz nosa slije pozadi niz zdanji zid ždrijela, te je gutamo.

Pacijenti koji boluju od povišenog krvanog pritiska treba da ga izmjere i popiju svoju terapiju. U slučaju da se krvarenje ne zaustavlja nakon desetak minuta, a preduzeli ste sve navedeno, potrebno je javiti se specijalisti otorinolaringologije radi zbrinjavanja.

INTERVENCIJA LJEKARA

Pregledom se konstatuje mjesto krvarenja, ukoliko se krv u nosu zgrušala potrebno je aspirirati koagulume , da bi se vidjelo tačno mjesto krvarenja. Ukoliko je ono lako dostupno i locirano u prednjim partijama nosne pregrade, tada ga obično  zaustavljamo kauterizacijom u ambulantnim uslovima i to hemisjkom, aplikacijom srebro nitrata ili trihlor sirćetne kiseline ili eventualnom elektrokauterizacijom.

Ukoliko ne vidimo odakle tačno krvari pacijent, što nije rijedak slučaj s obzirom na anatomske varijacije i devijacije nosne pregrade, izvršićemo prednju tamponadu nosa, jednostarno ili obostrano u zavisnosti od potrebe. Pacijenta je potrebno opservirati kratko vrijeme nakon tamponade, sa povremenim pregledom orofarinksa, zbog eventualnog slivanja krvi niz zadnji zid ždrijela. Najveći broj krvarenja se ovako i zaustavi, a kod onih malobrojnih je potrebno  uraditi i zadnju tamponadu nosa, što se uobičajeno obavlja u opštoj endotrahealnoj anesteziji.

Pacijentu se propisuje  antibiotska terapija, koju će sprovoditi tokom sedam dana, povećan unos vitamina C, terapijske doze vitamina K. Neophodno je indikovati pregled interniste, laboratorijsku dijagnostiku, kompletnu krvnu sliku, biohemiju kao i koagulacioni status. Zakazuje se ORL kontrola radi planirane detamponade.

Ponavljana jednostrana krvarenja iz nosa ljekaru uvjek treba  da pobude sumnju na tumorsku promjenu u nosu, te sa takvom pretpostavkom treba pristupiti i neophodnoj dijagnostici.

Posebno je važna konstatacija da su stariji pacijenti, sa hroničnim bolestima, koji krvare iz nosa, oni kod kojih je ovo stanje i najrizičnije, te može  biti po život ugrožavajuće. Oni zahtijevaju poseban oprez i obaveznu hospitalizaciju.

autor: dr Ana Vukićević Milanović, specijalista otorinolaringologije

PharmaMedica

Ostavi komentar