Varikokela je proširenje venskog spleta (plexus pampiniformis) u skrotumu (mošnici) i unutrašnje spermatične vene (vena spermatica interna) koji odvode vensku krv iz sjemenika (testisa). Najčešće nema kliničkih simptoma, ali je značajan faktor u nastanku neplodnosti.

Učestalost

U opštoj populaciji varikokela se javlja u 10-20% slučajeva,a  nalazi se kod 40% neplodnih muškaraca.

Podjela

Varikokele se prema veličini dijele na male, srednje i velike.

  • male – primjećuju se samo pri napinjanju ili nošenju teških predmeta kada je otežano oticanje venske krvi pa se varikokela povećava
  • srednje – mogu se dijagnostikovati pipanjem testisa
  • velike – uočavaju se samim pogledom na testis

Prema strani koju zahvataju varikokele se mogu nalaziti na leijvoj, desnoj strani ili mogu biti obostrane.

Uzrok nastanka

Varikokele su najčešće  nepoznatog uzroka jer kod većine osoba nema popratnih bolesti niti procesa. Međutim, varikokele mogu biti posljedica bolesti gornjih mokraćnih puteva, najčešće tumora bubrega. Poremećaj cirkulacije dovodi do vraćanja krvi natrag iz bubrežne cirkulacije u testise zbog čega se vene šire.

Klinička slika

Varikokela je obično bez simptoma. Često se otkriva prilikom obrade neplodnosti. Bolesnici se ponekad žale na osjećaj težine ili bol u skrotumu. Pri opipavanju skrotum je nalik na vreću punu glista. Na koži skrotuma mogu se javiti znojenje, upala kože, crvenilo i ojed. Varikokela smanjuje plodnost, ali ne kod svih muškaraca. Kod mlađih muškaraca je bitno da li se stanje pogoršava jer varikokela ponekad može dovesti do atrofije (odumiranja) testisa.

 

Dijagnoza

Za prepoznavanje varikokele najvažniji je pregled i pipanje testisa. Dijagnoza se najčešće postavlja opipavanjem testisa dok muškarac stoji. Ponekad je varikokela tako velika da se uočava samim posmatranjem. Testis na strani varikokele je često manji nego suprotni testis. Dijagnoza se potvrđuje ultrazvukom, tzv. kolor-doppler ultrazvukom kojim se može prikazati protok krvi u snimanom području tijela. Kada se sumnja na bolesti u trbušnoj šupljini koje sekundarno uzrokuju varikokelu može se uraditi kompjuterska tomografija (CT).

Varikokele se mogu dokazivati i drugim metodama kao što je venografija, radionuklidna angiografija i običan ultrazvuk.

Liječenje

Zasad ne postoje lijekovi koji bi uspješno liječili varikokelu iako se intenzivno istražuju antioksidanti kao potencijalni nehirurški lijekovi.
Liječenje najčešće nije potrebno. Ako su izraženi lakši bolovi i neugodan osjećaj u preponama preporučuje se nošenje steznika ili podupirača (suspenzorija). Kod većih varikokela potreban je hirurški zahvat.

Hirurški zahvat se sprovodi u sljedećim slučajevima:

  • jak bol u testisima koji ne odgovara na drugačije liječenje
  • poremećaj funkcije testisa
  • smanjenje (atrofija) testisa

Varikokela se može liječiti i interventnim radiološkim metodama gdje se u venu ulazi kateterom koji krvnom strujom dolazi u testis i pod kontrolom rendgenskih snimaka embolizuju se proširene vene različitim sredstvima. Potrebno je suzdržavanje od seksualnih odnosa najmanje nedjelju dana posle zahvata.

Ostavi komentar